Vaji i djegur, alternativë helmuese e naftës

Shpeshherë jemi dëshmitarë që në komunikacion, gjatë pritjes në semafor, ose gjatë parkimit të makinave, të dallojmë një erë të  pazakonshme të  makinave. Era e qoftes së pjekur ose patateve të skuqura shpeshherë kundërmon edhe në erë të vajit të djegur nga makinat. Për çfarë bëhet fjalë? TVM-2 investigon në terren.

 

Ndonëse me një numër të vogël dhe të parëndësishëm, por në Maqedoni është përhapur dukuria  e  përdorimit të vajit të djegur si lëndë alternativë dhe më e lirë në vend të naftës dhe gazit. TVM-2 zbulon se disa shoferë zëvendësojnë naftën e motorëve të makinave të tyre me vajin e djegur që blihet tepër lirë nga byrektoret apo kioskat tjera të ushqimit, madje edhe nga restorantet e mëdha. 

 

Shumica e të anketuarve, para objektivit të kamerës sonë pranojnë se kanë hedhur në rezervuarin e tyre vaj të djegur dhe se me këtë metodë disa prej tyre madje kanë shkuar deri në Ohër. Por, vaji i djegur nuk mund të blihet gjithandej, shoferët duhet të kenë lidhje të forta me restorantet, sepse përdorimi i vajit në motor është i ndaluar me Ligj.

 

“Kemi dëgjuar diçka rreth kësaj, por vetë nuk e kam  provuar. Por, më kanë thënë disa kolegë se voziten makinat me vaj të  djegur”- u shpreh një qytetar.

 

“Unë personalisht  jam vozitur me makinë e cila ka përdorur vajin e djegur në vend të  naftës edhe atë për në Ohër. Unë dhe djali im shkuam dhe u kthyem në Ohër me vajin e  djegur. Normalisht, pak i vinte erë patatesh të skuqura”- theksoi një qytetar.

 

“Vaji që përdoret nga sedviçarët nëpër byrektore dhe vendet ku i skuqin patatet, kam dëgjuar se ka vaj të djegur, por unë personalisht nuk kam provuar në praktikë a shkon makina a jo”- tha një qytetar.

 

“Në Maqedoni kam dëgjuar se po përdoret vaji i djegur dhe nafta e kuqe si derivate alternative, në Gjermani kjo nuk është e lejueshme. Ata furnizohen me këtë nga njerëzit që i njohin”- potencoi një qytetarë.

 

Profesori universitar i Fakultetit Makinerik, Mile Dimitrovski, konfirmon faktin e përdorimit të vajit të djegur në komunikacion. Makinat, të cilat lejojnë të bëhet kjo “ndërhyrje”, janë  makina të naftës. Dimitrovski, konstaton se përdorimi  i  kësaj lënde nuk i shkakton defekte makinave, por ky vaj ndot mjedisin jetësor me grimca kancerogjene.

 

“Unë kam njohuri  për këtë dukuri, disa qytetarë  në disa vende  marrin vajin e djegur dhe të papërpunuar dhe e shfrytëzojnë për motorët e makinave. Kjo gjë nuk shkakton pasoja për motorin, por ka pasoja për mjedisin jetësor, në të cilit hidhen grimca kancerogjene. Nëse motori është i vjetër mbi 12 vjet, ose nëse është motor i kamionëve apo traktorëve, ata nuk e ndjejnë ndryshimin, sepse vaji i djegur ka fuqi energjetike të njëjtë si dizeli”- deklaroi profesori universitar në Fakultetit Makinerik, Mile Dimitrovski.

 

Madje,  për TVM- 2 Dimitrovski e shpjegon  qartë teorinë e përpunimit të vajit të djegur në bio-dizel. Mënyra është shumë e thjeshtë dhe kërkon vetëm  shumë pak kohë  për të bërë dizel.

 

“Nëse marrim një kazan dhe e hedhim ndonjë lloj vaji dhe e nxehim në temperatura prej mbi 180 gradë celsius dhe në të hedhim pak alkool, pas një kohe në pjesën e poshtme të kazanit do të paraqitet 15 për qind glicerinë, e cila përdoret për prodhimin e sapunëve, ndërsa këtu lart do të paraqitet  bio-dizeli, apo nafta e përpunuar”- theksoi profesori universitar në Fakultetit  Makinerik, Mile Dimitrovski.

 

Sa për informacion, makina e parë në botë ka punuar në bazë të djegies së vajit të kikirave. Por, kjo metodë në botë është e palejueshme dhe sanksionohet me shuma të mëdha parash.