Kadriu dhe Mustafa: Badenteri në kushtetuese, ligjet me 2/3 nuk rrëzohen me shumicë të thjeshtë

 

 

“Po assesi nuk është pengesë juridike; jo vetëm që nuk është pengesë juridike, por e kundërta – pengesë juridike është që në çështjet e përmendura të miratohet vendimi, të sillet vendimi vetëm me shumicë të thjeshtë. Kjo është pengesë juridike dhe mund ta vërë në pikëpyetje legjitimitetin e vendimeve që miratohen në këtë mënyrë. E kundërta është mëse ligjore, është kushtetuese, është e arsyeshme… Ligji që sjell Kuvendi me Badenter apo me 2/3, që është një shumicë e cilësuar, assesi nuk mund të vihet në pyetje fakti juridik i tyre vetëm me shumicën e thjeshtë, siç veprohet tash. Nëse sigurohet kjo shumicë e cilësuar, atëherë do të jemi të bindur se drejtësia vjen në shprehje, meqenëse në këtë numër, tetë anëtarë të gjykatës të votojnë për këto ligje; në atë shumicë është e inkorporuar edhe shumica e Badenterit.”, u shpreh gjykatësi kushtetues Osman Kadriu.

 

Në të njëjtën frymë, eksperti juridik Milazim Mustafa se kjo metodë e funksionimit paraqet një standard të dyfishtë dhe të papranueshëm nëse ligje të miratuara me konsensus të gjerë politik dhe etnik në Kuvend mund të rrëzohen nga një shumicë e thjeshtë në Gjykatën Kushtetuese. Çështja e Badenterit nuk duhet të shihet vetëm si mekanizëm politik, por si një mekanizëm i mbrojtjes së të drejtave të komuniteteve që nuk janë shumicë nga majorizimi.

 

“Nuk janë vetëm institucionet politike që e aplikojnë sistemin e shumicës së dyfishtë, por kemi edhe institucione juridike, si p.sh. Këshillin Gjyqësor dhe organe të tjera, të cilat, kur bëhet fjalë për mbrojtjen e të drejtave të kandidatëve që janë nga komunitete të tjera jo-shumicë, kërkojnë edhe votën e anëtarëve që nuk janë maqedonas, me qëllim që të mbrohen të drejtat e këtyre personave nga majorizimi. Çështja është mëse e domosdoshme, sepse duhet të jetë në korrelacion me vendimet që i sjell Kuvendi dhe të cilat janë në përputhje me Kushtetutën. P.sh., në Kushtetutë kemi një sërë ligjesh që miratohen me shumicë të dyfishtë; andaj, me çfarë të drejte legjitime dhe morale Gjykata Kushtetuese, me vendime të 6 apo 5 pjesëmarrësve, t’i abrogojë apo t’i anulojë ato ligje që Kuvendi i ka miratuar me shumicën e dyfishtë?”, eksperti juridik Milazim Mustafa.

 

Kadriu dhe Mustafa kundërshtojnë qëndrimin e kryetarit të Gjykatës Kushtetuese, Kostadinovski, i cili është shprehur kundër zbatimit të parimit të Badenterit në këtë institucion. Sipas tyre, një qasje e tillë nuk është në përputhje me frymën kushtetuese dhe rrezikon të krijojë pabarazi në sistemin juridik.