Kryengritja e Ilindenit, qytetarët: tregon se maqedonasit kanë histori; Kryengritja e Ilindenit, Dervishi: shqiptarët, faktorë vendimtarë

Për ta, festa e Ilindenit tregon se populli maqedonas ka historinë e tij. 

 

“Festa është e maqedonasve dhe popullata maqedonase duhet të krenohet dhe të festojë këtë ditë”,- tha një qytetar.  

 

“Kryengritja e Ilindenit është ditë e madhe për ne. Ndonëse po ndodhin gjëra të çuditshme sa i përket kësaj dite, por ne dëshirojmë që kjo ditë të mbetet, të shënohet si e tillë për ne edhe në të ardhmen”,- u shpreh një qytetar. 

 

“Këtë festë tregon se populli maqedonas ka historinë e vet”,- theksoi një qytetar. 

 

Por, historianët shqiptarë thonë se askush nuk mund ta mohojë rolin e shqiptarëve për kryengritjen e Ilindenit. Historiani, Nebi Dervishi, thotë se bazuar në dokumentet e arkivave të huaja, rolin kryesor në kryengritjen e Ilindenit e kanë pasur shqiptarët, vllehët dhe bullgarët, teksa maqedonasit nuk përmenden në asnjë dokument.

 

Qëllimi kryesor i kryengritjes ishte formimi i një shteti të përbashkët për të gjitha etnitetet që jetonin në këtë vend, e jo si u trumpetua më vonë, për të formuar shtetin për popullin maqedonas, tha Derivishi.

 

“Pa shqiptarët nuk do të ndodhte kryengritja e Ilindenit për shkak të kontributit që e dhanë në këtë kryengritje, pavarësisht që ishte lokale dhe zgjati 12 ditë. Në fakt shqiptarët do të marrin pjesë edhe në organet drejtuese të Republikës, si për shembull në Asamblenë e Kuvendit të Republikës së Krushevës që u formua në këtë qytet nga gjithsej 60 personave, 20 ishin shqiptarë, 20 vllehë dhe 20 bullgarë”,- u shpreh historiani, Nebi Dervishi.

 

Roli i shqiptarëve në këtë kryengritje dhe në atë që pasoi pas saj tregohet edhe me faktin se në Qeverinë e Republikës së Krushevës ka pasur dhe 2 ministra shqiptarë ortodoksë, përkujtoi Dervishi. 

 

“Pjetër Guri ishte komandanti i njësisë luftarake i kësaj kryengritje, ndërsa sipas të gjitha dokumenteve dhe studiuesve të asaj kohe del që Nikollë Boljari ishte njëri nga ministrat dhe i dyti, Gjorgji Qaçe, që përmenden si anëtarë të Qeverisë së Republikës së Krushevës”,- theksoi Dervishi.

 

Historiani, Nebi Dervishi, thotë se për të gjithë këto ekzistojnë dokumente të asaj kohe në arkivin e Stambollit, Sofjes dhe të Shkupit, ku mund të vërtetohet roli i madh i shqiptarëve ortodoksë në formimin e Republikës së Krushevës.