Shqiptarët dhe Marrëveshja e Ohrit, Selmani: Duhet avancuar politikat sanksionuese, Zejneli:MO të reflektojë më shumë në gjyqësi

Marrëveshja Kornizë e Ohrit  e cila cilësohet si një prodhim historik, mes shqiptarëve dhe maqedonasve për avancimin e çështjes së shqiptarëve në Maqedoni, ndër vite  është karakterizuar me batica dhe zbatica në implementimin e saj në praktikë.

Ekspretët e çështjeve juridike vlerësojnë se gjatë çdo marrëveshjeje të arritur  duhet të rrespektohet elementi i barazisë.

Profesori universitar Bashkim Selmani thotë për TVM2 se Marrëveshja Kornizë implementimin e saj maksimal e ka arritur në sferën e shkollimit sipëror të shqiptarëve, ndërsa duhet avancuar lëshimet që janë bërë kryesisht me politikat sanksionuese.

Ndërkohë që sa i përket komunikimeve politike mes partive politike,  sipas tij ka pasur të arritura por dhe dështime të cilat në kontinuitet duhet të riparuar. Një ndër ato përpjekje është edhe ligji për gjuhën shqipe.

“Nëse bëhet hulumtim dhe analiza më të detajuara  për funksionimin dhe implementimin e Marrëveshjes së Ohrit mund ta ndajmë në tri faza : e para është marrëveshja politike , e dyta është ana  juridike  dhe faza e tretë ka të bëjë me përmbledhjen ekonomik0-socilae  dhe kulturore.  Sa i përket komunikimeve politike mes partive politike ka pasur të arritura por dhe dështime të cilat në kontinuitet duhet të riparohen. Një ndër ato përpjekje është edhe ligji për gjuhën shqipe . Si tërësi në bazë të studimeve që janë bërë  pjesa e qytetarëve sa u përket të drejtës së shkollimit qoft atij universitar, të lartë  apo atij fillor ka arritur nivel maksimal të implementimit. Nëse ndalemi tek aspekti  gjyqësor shqiptarët nuk e kanë arritur akoma garancinë që jep MO, dhe pjesa e tretë që po ashtu që është esenciale , sa qytetarët  e rëndomtë e ndjejnë MO-në, gjërat pozitive që kanë të bëjnë me të dhe pjesa funksionale e saj. Fatkeqësisht duke filluar nga presidenti marrëveshja Korrnizë nuk respektohet, pra kemi disa institucione të cilat nuk e rrespektojnë pjesën që e parashikon Marrëveshja Korrnizë. Pjesa e dytë që flitet për lëshime eventuale dhe pakënaqësia që është  krijuar, kemi të bëjmë kryesisht me politikat sanksionuese” – tha profsori universitar, Bashkim Selmani.

Sipas profesorit universitar Jusuf Zejneli zbatimi i Marrëveshjes së Ohrit  shikuar nga tre këndvështrime, ka dallime mes njëra tjetrës në impelementim.

Bartësit e funksioneve publike sipas tij deri tani  nuk kanë arritur  ta  pranojnë në masë të duhur  përmbajtjen dhe frymën e saj  në  sistemin juridik.

Progres ka patur në pjesën e arsimit të shqiptarëve, ndërkohë që konsideron se çështjet e hapura duhet përfundimisht të mbyllen. 

“Është aspekti i progresit apo i  ndryshimeve pozitive përkatësisht të sferave që ajo ka ariur të depërtojë  të realizojë ndryshime në këtë drejtim mendoj që është sfera e shkollit sipërpr të shqiptarëve , çështjet që kanë të bëjnë me gjuheën, simbolet kombëtare  si aspektin e përfaqësimit të drejtë edhe pse  ballafaqohet me sfida të ndryshme. Aspekti i vështirësive dhe mangësive  të cilat kanë të bëjnë me zbatimin praktik të Marrëveshjes së Ohrit, në këtë drejtim që kanë mbetur ende çështje të hapura  siç është çështja e veteranëve, çështja e buxhetit, si dhe çështjet që kanë të bëjnë me avancimin e kuadrove  shqiptare si dhe të komuniteteve tjera  në insitutcionet e sisitemit juridik. Duhet që një herë dhe përgjithmonë të gjitha insittucionet  të reflektojnë pozitivisht  në aspektin e pranimit dhe zbatimit  praktik të ndryshimeve kushtetuese që burojnë nga  Marrëveshja  Korrnizë të Ohrit ,dhe e cila duhet të meeret dhe të vlerësohet si një e mire progresive si dhe një e mirë e përbashkët  që ka të bëjë jo vetëm me shqiptarët por edhe në tërësi edhe me demokratizimin e vendit, si dhe të hapë rrugën po ashtu edhe të ndryshimeve të tjera kushtetuese të cilat në masë edhe më të madhe do të avancojnë të drejtat  në veçanti të shqiptarëve në republikën e Maqedonisë” – u shprej profesori universitar, Jusuf Zejneli.

Të dy bashkëbiseduesit konsiderojnë se  Marrëveshja Korrnizë nuk parashikon vetëm avancimin e shqiptarëve por dhe demokratizimin e shoqërisë , funksionimin e së drejtës dhe shtetit ligjorë, si një nga kushtet  e dhëna edhe nga  faktorit ndërkombëtar, realizimi i të cilave  garanton integrimin e vendit në strukturat euro-atlantike. (Gazmend Kurtishi, TVM2)