Gazsjellës për paqe: SHBA mund ta forcojë Ballkanin kundër ndërhyrjeve të Rusisë

Javën e shkuar u bënë 19 vite që kur avionët e NATO-s bombarduan atë që kishte mbetur nga ish-Jugosllavia.

 

Përvjetori duhet të shërbejë për të na kujtuar se demokracitë e brishta të gjashtë republikave të ish-Jugosllavisë kanë nevojë për vëmendje nga të dy partitë e Uashingtonit, në mënyrë të vazhdueshme dhe me ide të reja, sepse vëmendja e Moskës nuk ka munguar në rajon.

 

Aleatët tanë europianë i kanë kushtuar kohë dhe burime të konsiderueshme Ballkanit. BERZH ka investuar 12.3 miliardë dollarë deri më sot në rajon.

 

Dimri më i ftohtë në vitet e fundit sapo u mbyll dhe Ballkani luajti sërish një rol domethënës për sigurinë energjetike të Europës. Pavarësisht përpjekjeve për ta përmirësuar kuadrin ligjor dhe për të rinovuar infrastrukturën e amortizuar të gazsjellësve ekzistues, BE nuk ka arritur të krijojë pavarësi nga gazi rus. Në fakt, furnizimi nga Gazprom ka arritur nivele rekordi këto dy vitet e fundit, falë rritjes së kërkesës dhe uljes së prodhimit në Detin e Veriut. Buxheti rus varet shumë nga eksportet e hidrokarbureve dhe Kremlini është i vendosur ta mbrojë pjesën që kanë kompanitë ruse në treg.

 

BE ka investuar në disa projekte infrastrukture në Ballkan, me synimin për ta stabilizuar më shumë zonën e për të krijuar bashkëpunim midis shteteve. Vitin e shkuar u dhanë 3 milionë dollarë në Shqipëri dhe Mal të Zi për një studim të përbashkët fizibiliteti për ndërtimin e një gazsjellësi 500 kilometra të gjatë. Pasi të ndërtohet, Gazjellësi Jonian Adriatik (IAP) do të lidhet me sistemin ekzistues në Kroaci. Në Shqipëri po punohet me ndërtimin e TAP, Gazsjellësit Trans-Adriatik, i cili do të lidhet me Korridorin Jugor të Gazit, një element jetik për sigurinë europiane të energjisë. Ky do të ishte gazsjellësi i vetëm në Europë që nuk e ka burimin nga Rusia.

 

Të dyja partitë e Kongresit amerikan kanë dhënë përpjekje të mëdha për ta shtuar eksportin e gazit natyral amerikan në Europë. Por vëllimi i eksportuar në vitin 2017 nuk mjafton për të ndryshuar situatën në kontinentin e vjetër, sepse atje ka shkuar vetëm 13% e gazit amerikan. Megjithatë, eksportet amerikane u dhanë vendeve ballkanike mundësinë për ta ulur pak çmimin e blerjes së gazit rus. Prapëseprapë, infrastruktura e amortizuar mbetet pengesë e madhe për të krijuar konkurrencë të mjaftueshme. IAP jo vetëm që do të shtojë burimet e gazit në rajon, por do të ndihmojë edhe në ekonominë e përgjithshme si dhe me integrimin në bashkësinë trans-Atlantike.

 

Ky nuk është një debat partiak në Kongres. Pas aneksimit të Krimesë, Nën-Komiteti i Senatit për Çështjet me Europën zhvilloi një seancë dëgjimore për të shqyrtuar mundësitë që ka në dorë SHBA për ta rikthyer vëmendjen mbi sigurinë energjetike të Europës. Chris Murphy, senator i Konektikatit; Ron Xhonson, senator i Uiskonsinit; kanë folur kundër ndërhyrjeve ruse para se ky term të ishte kthyer në fjalë dite në Uashington.

 

Popullsia totale e tri vendeve ballkanike, (Kroaci, Mali i Zi dhe Shqipëri), është më e vogël se popullsia brenda metropolit të Uashington D.C. Megjithatë, rëndësia e tyre në sigurinë energjetike të Europës nuk mund të shpërfillet. Zëvendës Presidenti Mike Pence e vizitoi rajonin vitin e shkuar dhe deklaroi qëllimin e tij për të forcuar lidhjet midis komuniteteve Europiane, Ballkanit Perëndimor dhe SHBA-ve. Edhe Senati nuk duhet ta lërë pas dore këtë zonë të brishtë dhe këtë gazsjellës kaq kritik./Top Channel